Teatr Wielki im. Stanisława Moniuszki w Poznaniu, znajdujący się przy ulicy Fredry 9, to zabytkowy teatr opery o bogatej i fascynującej historii. Został zaprojektowany przez Maxa Littmanna z monachijskiej pracowni Heilmann und Littmann i zbudowany w zaledwie 18 miesięcy. Teatr stał się nowym domem dla Teatru Miejskiego, który wcześniej zajmował przestarzały budynek Arcadia. Uroczyste otwarcie odbyło się w 1910 roku, podczas którego zagrano „Czarodziejski flet” Wolfganga Amadeusza Mozarta – podaje strona poznan-trend.eu.
Triumf kultury polskiej: 1919 rok
W 1919 roku teatr został przejęty przez Polaków, co symbolizowało ważny moment w historii miasta. 31 sierpnia 1919 roku pozostaje znaczącą datą, ponieważ w tym dniu nastąpiło uroczyste otwarcie Opery Polskiej im. Stanisława Moniuszki. W wydarzeniu tym wzięły udział wybitne postacie polskiej kultury, w tym Kornel Makuszyński, Bolesław Gorczyński i Gabriela Zapolska, która w serdecznym telegramie wyraziła radość i nadzieję na pomyślną kulturalną przyszłość.
Podczas uroczystej premiery, która sama w sobie jest historycznym wydarzeniem, zabrzmiała ulubiona opera Stanisława Moniuszki „Halka” pod dyrekcją Adama Dołżyckiego. Sala teatralna rozbrzmiewała głosami Józefiny Zacharskiej, Franciszka Bedlewicza i innych utalentowanych artystów, którzy ożywili arcydzieło Moniuszki.
Przeżyte wyzwania: okres międzywojenny
Pomimo początkowych sukcesów, Teatr Wielki im. Stanisława Moniuszki borykał się z problemami finansowymi w okresie międzywojennym. W 1925 roku dyskutowano o zamknięciu opery z powodu trudności finansowych miasta. Jednak interwencja burmistrza Cyryla Ratajskiego z pomocą Łucjana Kamieńskiego uratowała instytucję. W 1929 roku budynek przeszedł modernizację, która odzwierciedlała zaangażowanie miasta w sztukę.
Teatr podczas okupacji niemieckiej
Druga wojna światowa przyniosła ogromne wyzwania dla Teatru Wielkiego im. Stanisława Moniuszki, który stał się niemieckim “Grosser Haus”. Repertuar teatru był zdominowany przez dzieła Richarda Wagnera, wystawiano tu także nazistowskie spektakle propagandowe. Teatr był odwiedzany przez wysokich rangą nazistowskich urzędników, w tym Josepha Goebbelsa.
Podczas okupacji wystawiono łącznie 283 spektakle, w tym premiery “Tristan i Izolda” Wagnera oraz “Fidelio” Beethovena. Budynek przeszedł znaczące zmiany wewnętrzne, aby przyjąć znamienitych gości, co odzwierciedlało kult Adolfa Hitlera.
W późniejszych etapach wojny teatr służył jako niemiecki punkt oporu i stanowisko dowodzenia dla radzieckich dowódców artylerii podczas walk o Cytadelę. Tutaj ogłoszono kapitulację dowódcy Cytadeli Ernsta Honnella, co było punktem zwrotnym w historii miasta.
Odrodzenie: po 1945 roku
25 lutego 1945 roku do teatru przybył Zygmunt Wojciechowski jako jego przyszły dyrektor. 2 czerwca 1945 roku Teatr Wielki im. Stanisława Moniuszki w Poznaniu stał się pierwszym teatrem operowym w Polsce, który wznowił działalność artystyczną po II wojnie światowej. Jednym z pierwszych spektakli teatru był Krakowiacy i Górale z muzyką Karola Kurpińskiego, przełomowe wydarzenie, w którym uczestniczył minister kultury Edmund Zalewski.
W 1949 roku Stanisław Moniuszko został mecenasem Opery Poznańskiej, co było hołdem złożonym wybitnemu kompozytorowi.
Dziedzictwo sztuki i kultury
Od pierwszych dni swojego istnienia do dnia dzisiejszego Teatr Wielki im. Stanisława Moniuszki w Poznaniu stanowi centrum doskonałości artystycznej. Przez lata zorganizowano w nim 713 premier i odegrał on kluczową rolę w promowaniu polskiej opery w kraju i za granicą. Jego architektoniczna wielkość, z klasyczną rzymską fasadą i ikonicznym symbolem pegaza, pozostaje świadectwem potęgi kultury.
W uznaniu zasług teatr otrzymał liczne wyróżnienia i nagrody, w tym Order Czerwonego Sztandaru Pracy I klasy oraz uznanie za poświęcenie muzyce Giuseppe Verdiego.
Poznański Teatr Wielki im. Stanisława Moniuszki kontynuuje swoją twórczą drogę pod kierownictwem Renaty Borowskiej-Juszczyńskiej i Gabriela Chmury, a jego dziedzictwo jako klejnotu kulturowego i symbolu odporności i twórczości pozostaje tak silne, jak zawsze.
